Cà Mau ăn ngon theo kiểu rất riêng: nguyên liệu tươi tới mức người nấu gần như không cần nêm nhiều. Từ cua Năm Căn, ba khía muối tới lẩu mắm U Minh và dưa bồn bồn, đây là những món đáng thử nhất khi xuống vùng cuối bản đồ.
Cà Mau ăn ngon theo kiểu rất riêng: nguyên liệu tươi tới mức người nấu gần như không cần nêm nhiều. Từ năm 2025, tỉnh Cà Mau mới gồm cả phần Bạc Liêu cũ, nên bản đồ món ăn rộng hơn trước một chút. Dưới đây là những món tôi thấy đáng thử nhất khi xuống vùng cuối bản đồ này.
Cua Cà Mau, thử một lần cho biết
Cua nuôi trong vuông nước lợ vùng Năm Căn và Ngọc Hiển được dân miền Tây coi là ngon nhất nước. Thịt chắc, gạch béo, chỉ cần hấp hoặc luộc là đủ. Cua gạch đắt hơn cua thịt và giá lên xuống mạnh theo mùa, thường từ vài trăm nghìn tới hơn một triệu đồng mỗi ký (giá tham khảo). Quán tử tế luôn cho bạn chọn con sống rồi cân trước mặt.
- Cua gạch: gạch đỏ béo, hợp hấp bia hoặc rang me
- Cua thịt: rẻ hơn, luộc chấm muối tiêu chanh là ngon nhất
- Xem cân và chốt giá theo ký trước khi gật đầu
Ba khía muối và mắm ba khía
Ba khía là con họ cua nhỏ sống trong rừng ngập mặn, bắt về muối mặn rồi trộn lại với tỏi ớt chanh đường. Món này mặn gắt, phải ăn cùng cơm nóng hoặc cháo trắng. Rạch Gốc là vùng ba khía có tiếng nhất, và nghề muối ba khía ở đây đã được công nhận là di sản văn hoá phi vật thể quốc gia.
Lẩu mắm U Minh và cá lóc nướng trui
Lẩu mắm nấu từ mắm cá sặc, ăn kèm rổ rau đồng hái quanh rừng tràm: bông súng, đọt choại, rau đắng, bồn bồn. Cá lóc nướng trui thì đúng kiểu đồng bưng, xiên que rồi phủ rơm đốt, cạo lớp vảy cháy và cuốn bánh tráng với rau sống. Hai món này ngon nhất ở các điểm ăn uống trong và quanh Vườn quốc gia U Minh Hạ.
Bồn bồn, món dân dã mà nhớ lâu
Bồn bồn là loại cây mọc dưới nước, người ta chỉ lấy phần lõi non. Vùng Cái Nước muối chua thành dưa bồn bồn, ăn giòn và chua nhẹ; xào tôm hay nấu canh cũng rất hợp. Đây là món rẻ, dễ mang về, và gần như quán cơm nào ở Cà Mau cũng có sẵn.
Tôm khô, khô cá và mật ong rừng tràm
Đồ khô là thứ dễ mua hớ nhất ở Cà Mau vì nhìn qua thì món nào cũng giống món nào. Tôm khô ngon có màu đỏ hồng tự nhiên chứ không đỏ rực, thân hơi cong, bấm vào thấy dẻo chứ không bở vụn. Mắm ba khía nên chọn hũ còn nguyên con và nước trong. Riêng mật ong rừng tràm thì gần như không kiểm chứng được bằng mắt, nên chỉ mua ở nơi có nguồn rõ ràng hoặc do người quen chỉ.
- Tôm khô Rạch Gốc: con nhỏ, đỏ tự nhiên, không nhuộm phẩm màu
- Khô cá khoai, khô cá lóc, khô cá sặc: nướng hoặc chiên đều ngon
- Mật ong rừng tràm U Minh Hạ: chỉ mua nơi có nguồn rõ ràng
- Mắm ba khía đóng hũ: bọc kỹ là mang lên máy bay được
Món sáng và món ăn vặt nên nhớ
Bánh tằm cay là món sáng đặc trưng của vùng này: sợi bánh tằm chan cà ri gà hoặc vịt, cay nhẹ và béo. Cá thòi lòi kho tiêu nghe lạ nhưng thịt dai ngọt, thường gặp ở các quán quanh Đất Mũi. Cá kèo kho rau răm hoặc nấu lẩu lá giang thì quán nào cũng làm được, giá bình dân.
Muốn ăn cua đúng giá, đừng mua ở điểm dừng chân dọc đường ra Đất Mũi. Vào chợ Cà Mau buổi sáng hoặc ghé quán trong khu dân cư ở Năm Căn, giá thường mềm hơn hẳn và con cua cũng khoẻ hơn nhiều.
Lưu ý khi ăn uống ở Cà Mau
- Hỏi giá theo ký trước khi gọi hải sản, nhất là cua và tôm tích
- Quán trong vườn quốc gia thường phải báo bữa trước, đừng tới lúc đã đói
- Đồ khô và mắm nên mua ở chợ hoặc cửa hàng có nhãn, tránh mua vội ở bến tàu
- Mang theo tiền mặt vì nhiều quán nhỏ chưa nhận chuyển khoản ổn định
- Đi mùa mưa thì rau đồng nhiều và rẻ, đây cũng là lúc lẩu mắm ngon nhất
