Phong Nha là một xóm nhỏ dưới chân núi đá vôi, hàng quán không nhiều nhưng có vài món ăn một lần là nhớ. Đây là danh sách những thứ nên gọi, kèm cách đặt bữa để không bị đói lúc tối muộn.
Phong Nha không phải là một thành phố ẩm thực. Đây là một dải xóm nhỏ nằm giữa đồng lúa và núi đá vôi thuộc tỉnh Quảng Trị (Quảng Bình cũ), hàng quán tập trung quanh khu bến thuyền và trục đường chính, còn ra khỏi đó thì chủ yếu ăn tại nhà chủ homestay. Đổi lại, đồ ăn ở đây tươi, nấu mộc, và có vài món thật sự đáng để đi một quãng xa.
Gà nướng – món phải gọi ít nhất một lần
Gà thả đồi, thịt chắc, ướp nghệ và sả rồi nướng nguyên con trên than, da giòn mà thịt vẫn giữ được nước. Người ta xé tay chấm muối tiêu chanh hoặc muối ớt xanh, ăn kèm cơm trắng và đĩa rau rừng luộc. Món đắt nhất bữa nhưng cũng đáng tiền nhất, và vì nướng cả con nên hợp nhóm từ ba người. Gọi trước một tiếng là vừa đẹp, bếp ở đây nướng chậm chứ không có gà chờ sẵn.
Cá sông Son nấu kiểu nhà
Sông Son là con sông chảy ra từ chính cửa động Phong Nha, nước xanh đục kiểu đá vôi. Cá đánh lên từ khúc sông này được các quán ven bến làm theo mấy kiểu quen thuộc: nướng lá chuối, hấp hành, hoặc nấu lẩu măng chua cho cả nhóm. Vị cá ngọt, thịt chắc hơn cá nuôi. Một lưu ý về tiền: cá sông thường tính theo cân và theo con, nên hỏi rõ trước khi gật đầu, nhất là với các loại cá to.
- Nướng: hợp với nhóm nhỏ, ăn kèm bánh tráng và rau sống
- Lẩu măng chua: hợp buổi tối trời mát, đủ cho ba đến bốn người
- Hấp: giữ vị nguyên nhất, ăn với nước mắm gừng
- Luôn hỏi giá theo cân trước khi gọi
Bánh bột lọc – ăn sáng, ăn vặt, mua về
Món này có mặt khắp vùng và Phong Nha không ngoại lệ. Bột lọc gói lá chuối hấp lên, nhân tôm thịt kho đậm, chấm nước mắm ớt cay. Bánh ở đây làm nhỏ, mỏng, ăn một lúc chục cái là chuyện bình thường. Có hai kiểu là gói lá và trần không lá, kiểu trần dai và trong hơn. Sáng sớm là lúc bánh mới ra lò, mua muộn quá thì bánh nguội và cứng lại.
Cháo canh – bữa sáng đặc trưng của cả vùng
Đừng nhầm với cháo. Đây là món sợi bột gạo to bản nấu trong nước dùng sánh, thường có cá lóc gỡ thịt, tôm hoặc thịt băm, rắc hành lá và tiêu. Nhiều nhà ăn kèm một đĩa bánh bột lọc bên cạnh. Món này nóng, đậm, ăn xong đủ no cho một buổi sáng chui hang. Nếu bạn ngủ ở Đồng Hới đêm trước thì đó là nơi dễ tìm hàng cháo canh ngon nhất, còn ở Phong Nha thì hỏi chủ nhà là chắc nhất.
Rau rừng và măng
Ở vùng đệm vườn quốc gia, đĩa rau trên bàn thường không phải rau chợ. Người ta hái rau rừng theo mùa, luộc chấm nước mắm hoặc xào tỏi, vị hơi chát nhẹ và thơm lạ. Măng rừng luộc hoặc nấu với cá cũng là món chống ngán rất hiệu quả sau một bữa toàn thịt nướng. Cứ hỏi chủ nhà hôm nay có rau gì, ăn theo mùa bao giờ cũng ngon hơn.
Khoai deo – món quà gọn nhất
Khoai lang thái lát phơi nhiều nắng cho khô lại, ăn dẻo và ngọt đậm, dân địa phương hay gọi vui là sâm của người nghèo. Đây là món quà dễ mua nhất ở vùng này: nhẹ, để được lâu, không sợ hỏng dọc đường. Chọn loại lát dày vừa phải, màu nâu cánh gián, sờ vào thấy mềm dẻo chứ không cứng khô.
Đồ ăn kiểu Tây và quán ven sông
Phong Nha đón khách nước ngoài từ rất sớm nên trên trục đường chính có vài quán làm bánh mì kẹp, burger, pizza lò củi và bia thủ công. Đây cũng là chỗ hiếm hoi còn mở khi bạn về muộn sau chuyến hang buổi chiều. Vài quán nằm ngay bờ sông, ngồi nhìn núi đá đổi màu là cách kết ngày rất dễ chịu.
Quy tắc ăn uống quan trọng nhất ở Phong Nha nằm ở cái đồng hồ chứ không phải cái thực đơn. Báo bữa tối cho chủ nhà trước 4 giờ chiều, và đừng tính chuyện tìm đồ ăn sau 9 giờ tối nếu bạn ở farmstay nằm sâu trong đường đồng.
Vài lưu ý trước khi gọi món
- Đặt gà nướng trước ít nhất một tiếng, món này không có sẵn
- Hỏi giá cá theo cân trước khi chọn con, tránh bất ngờ lúc tính tiền
- Mang theo tiền mặt, nhiều quán nhỏ không nhận thẻ
- Ăn sáng trước khi vào hang, trong khu hang gần như không có hàng quán
- Nếu đi mùa mưa cuối năm, hỏi trước xem quán còn mở không vì nhiều nhà nghỉ bán theo mùa
