Côn Đảo là nơi hiếm hoi mà phần lịch sử nặng nề và phần thiên nhiên đẹp đến nao lòng nằm cạnh nhau, cách nhau vài cây số. Đây là những điểm đáng đi nhất và cách sắp xếp để chúng không xung đột.
Côn Đảo là quần đảo ngoài khơi phía nam, nay thuộc TP.HCM sau đợt sắp xếp hành chính năm 2025, trước đó thuộc tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu. Điều làm nơi này khác mọi điểm biển khác không phải là cát hay nước, mà là việc một hệ thống nhà tù cũ và một bãi biển hoang sơ có thể chỉ cách nhau vài cây số. Đi Côn Đảo mà chỉ tắm biển thì phí, mà chỉ đi di tích thì nặng.
Hệ thống nhà tù Côn Đảo
Đây là lý do lịch sử khiến Côn Đảo được biết đến, và cũng là nơi nên đi trước tiên vì nó thay đổi cách bạn nhìn phần còn lại của đảo. Khu di tích gồm nhiều trại giam xây qua các thời kỳ, trong đó trại Phú Hải là trại cổ nhất, cùng các khu chuồng cọp có lối đi trên nóc để lính canh nhìn xuống. Nên đi cùng thuyết minh tại chỗ, vì phần đáng nhớ nhất ở đây là những câu chuyện chứ không phải bức tường.
- Nên dành: nửa buổi, đi buổi sáng khi còn tỉnh táo
- Nên đi cùng thuyết minh tại điểm
- Trang phục lịch sự, giữ trật tự, hạn chế chụp ảnh kiểu tạo dáng
- Cân nhắc nếu đi cùng trẻ nhỏ chưa được chuẩn bị trước
Nghĩa trang Hàng Dương
Cách trung tâm thị trấn không xa, Hàng Dương là nơi yên nghỉ của hàng nghìn người tù, trong đó có mộ chị Võ Thị Sáu. Điểm đặc biệt là nhịp sinh hoạt về đêm: rất đông người ra viếng vào khoảng nửa đêm, mang hoa trắng và hương, không khí trang nghiêm và rất khác ban ngày.
Bãi Đầm Trầu
Nằm gần khu vực sân bay ở phía bắc đảo, Đầm Trầu là bãi được nhắc tới nhiều nhất: cát rộng, nước trong, hai đầu bãi là những khối đá lớn, phía sau là rừng. Máy bay hạ cánh ngang qua phía trên bãi là hình ảnh nhiều người tới đây để chờ chụp. Đi buổi sáng sẽ vắng hơn.
Bãi Nhát và đỉnh Tình Yêu
Bãi Nhát nằm trên cung đường ven biển phía tây nam, và có một đặc điểm khiến nhiều người hụt: bãi chỉ lộ ra khi thuỷ triều xuống, còn lúc nước lên thì gần như không còn bãi. Hãy hỏi giờ con nước trước khi chạy ra. Ngay cạnh đó là đỉnh Tình Yêu, và cung đường chạy qua đây là một trong những đoạn đẹp nhất đảo vào chiều muộn.
Các hòn ngoài: Bảy Cạnh, Hòn Tài, Hòn Cau
Muốn thấy phần biển đẹp nhất của Côn Đảo thì phải lên tàu. Hòn Bảy Cạnh nổi tiếng vì là nơi rùa biển lên đẻ trứng, chủ yếu vào mùa hè, các chuyến xem rùa được tổ chức có kiểm soát qua vườn quốc gia. Hòn Tài và Hòn Cau có rạn san hô để lặn ống thở.
- Hòn Bảy Cạnh: rùa đẻ trứng vào mùa hè, đăng ký qua chương trình của vườn quốc gia
- Hòn Tài, Hòn Cau: lặn ống thở ngắm san hô
- Đặt tour đảo vào giữa chuyến để có thể dời nếu biển động
- Mang kem chống nắng và áo dài tay, trên tàu nắng gắt hơn nhiều
Chùa Núi Một và miếu Bà Phi Yến
Chùa Núi Một, còn gọi là Vân Sơn Tự, nằm trên sườn núi nhìn xuống hồ sen và vịnh Côn Sơn — một trong những góc nhìn toàn cảnh đẹp nhất mà không phải leo nhiều. Không xa đó là An Sơn Miếu thờ Bà Phi Yến, gắn với một truyền thuyết địa phương được người dân đảo giữ rất kỹ. Cả hai đều gần thị trấn, hợp ghép vào một buổi chiều chạy xe quanh Côn Sơn.
Vườn quốc gia Côn Đảo và Sở Rẫy
Phần lớn diện tích quần đảo là vườn quốc gia, cả trên cạn lẫn dưới biển. Tuyến đi bộ lên Sở Rẫy là lựa chọn dễ chịu cho buổi sáng: đường rừng ngắn, mát, thỉnh thoảng gặp sóc và khỉ, cuối đường là chỗ nhìn ra biển. Tuyến ra bãi Ông Đụng ở bờ tây cũng ngắn và hợp người không quen đi rừng.
Xếp lịch theo cảm xúc chứ đừng theo bản đồ: để nhà tù và Hàng Dương vào buổi sáng, biển và các hòn ngoài vào những buổi sau. Đi ngược lại, bạn sẽ kết thúc một ngày đang vui bằng chuồng cọp.
Lưu ý khi đi Côn Đảo
- Ra đảo bằng máy bay hoặc tàu cao tốc; tàu dễ bị huỷ khi biển động, đừng nối chuyến sát giờ
- Khoảng tháng 3 đến tháng 9 biển thường êm hơn, hợp cho các chuyến ra hòn ngoài
- Đặt phòng và vé sớm, số lượng chỗ ở trên đảo không nhiều
- Thuê xe máy là cách đi lại phổ biến nhất, đường quanh Côn Sơn vắng nên đổ xăng sớm
- Đặc sản mang về có mứt hạt bàng và hải sản khô; ốc vú nàng nên thử tại chỗ
