Kon Tum là vùng đất ít khách nhất Tây Nguyên và cũng là nơi giữ được nhiều thứ nguyên vẹn nhất: một nhà thờ gỗ hơn trăm tuổi, những mái nhà rông cao vút, và một cao nguyên thông mát lạnh tên Măng Đen. Đây là những nơi đáng đi nhất.
Kon Tum — nay thuộc tỉnh Quảng Ngãi (Kon Tum cũ) — nằm ở đầu phía bắc Tây Nguyên và là vùng ít khách du lịch nhất trong cả dải cao nguyên. Chính vì thế nó giữ được những thứ mà nơi khác đã mất: nhà rông còn dùng thật chứ không phải dựng để chụp ảnh, một nhà thờ gỗ hơn trăm tuổi vẫn mở cửa hằng ngày, và một dòng sông chảy ngược ôm lấy thành phố. Đây là những điểm đáng đi nhất.
1. Nhà thờ gỗ Kon Tum
Công trình biểu tượng của cả vùng, dựng từ đầu thế kỷ 20 và làm hoàn toàn bằng gỗ. Điều thú vị nhất không nằm ở tuổi đời mà ở cách nó pha trộn: khung sườn và mái theo kiểu nhà sàn Ba Na, còn dáng tháp và cửa sổ thì mang lối kiến trúc phương Tây. Bên trong, ánh sáng lọt qua các ô kính màu rơi xuống nền gỗ tạo ra thứ không khí rất riêng. Nhà thờ vẫn hoạt động bình thường nên hãy vào lúc không có lễ, ăn mặc kín đáo và đi nhẹ.
2. Tòa Giám mục và chủng viện thừa sai
Cách nhà thờ gỗ không xa, khuôn viên tòa giám mục là quần thể nhà gỗ hai tầng nằm giữa vườn cây rợp bóng, yên tĩnh đến mức nghe rõ tiếng lá. Bên trong có khu trưng bày hiện vật về đời sống và tín ngưỡng của các dân tộc bản địa bắc Tây Nguyên — nhỏ nhưng làm nghiêm túc.
3. Cầu treo Kon Klor và làng Kon K'tu
Cầu treo Kon Klor sơn cam, bắc qua sông Đăk Bla ở rìa thành phố, là chỗ ngắm hoàng hôn quen thuộc của người địa phương. Ngay đầu cầu là nhà rông Kon Klor với mái vút cao đặc trưng của người Ba Na. Qua cầu, chạy thêm chừng vài cây số dọc bờ sông là tới làng Kon K'tu — một trong những làng còn giữ được nhiều nếp cũ nhất, với nhà sàn, nhà rông và bãi bồi ven sông. Đi chậm, chào hỏi và xin phép trước khi chụp ảnh người dân.
- Cầu treo Kon Klor: đẹp nhất lúc chiều muộn
- Nhà rông Kon Klor: kiến trúc Ba Na tiêu biểu, ngay đầu cầu
- Làng Kon K'tu: đi bộ trong làng, có homestay nhà sàn
- Bãi bồi ven sông Đăk Bla: chỗ ngồi ngắm sông yên tĩnh
4. Sông Đăk Bla và di tích Ngục Kon Tum
Đăk Bla là con sông hiếm hoi chảy theo hướng ngược — từ đông sang tây — nên người ta quen gọi là dòng sông chảy ngược. Nó ôm lấy thành phố và tạo nên phần lớn cảnh quan ở đây. Bên bờ sông là di tích Ngục Kon Tum, nơi thực dân Pháp giam giữ tù chính trị đầu những năm 1930. Khu di tích không lớn, đi hết chừng nửa tiếng.
5. Măng Đen — cao nguyên thông mát lạnh
Cách thành phố khoảng 50km theo quốc lộ 24, Măng Đen nằm ở độ cao khiến khí hậu mát quanh năm, rừng thông dày và sương xuống sớm. Nhiều người gọi đây là Đà Lạt thứ hai, nhưng thực ra Măng Đen vắng và hoang hơn nhiều. Quanh thị trấn có các hồ nhỏ, vài con thác trong rừng và tượng Đức Mẹ Măng Đen — điểm hành hương được nhiều người tìm đến. Nếu đi Kon Tum từ ba ngày trở lên, hãy dành trọn hai đêm cho nơi này thay vì chạy lên rồi về trong ngày.
6. Ngã ba Đông Dương và vùng biên phía bắc
Từ thành phố chạy lên hướng Ngọc Hồi là tới khu vực cửa khẩu Bờ Y, nơi có cột mốc ngã ba biên giới Việt Nam – Lào – Campuchia. Đây là chuyến đi cả ngày, đường đèo và vắng. Xa hơn về phía đông bắc là vùng núi Ngọc Linh, nơi nổi tiếng với cây sâm cùng tên.
Mẹo thực dụng: gom các điểm trong thành phố — nhà thờ gỗ, tòa giám mục, ngục Kon Tum — vào một buổi sáng vì chúng cách nhau chỉ vài phút chạy xe, rồi để cầu treo Kon Klor và làng Kon K'tu cho buổi chiều muộn khi nắng đã dịu và sông lên màu. Măng Đen thì tách hẳn thành một chuyến riêng, đừng cố nhét vào ngày đã kín.
Vài lưu ý khi đi Kon Tum
- Mùa khô khoảng tháng 11 đến tháng 4 dễ đi nhất; mùa mưa đường đèo trơn và nhiều sương
- Măng Đen lạnh hơn thành phố rõ rệt, mang áo ấm kể cả đi mùa hè
- Xin phép trước khi chụp ảnh trong các làng, và không tự ý vào nhà rông khi có sinh hoạt cộng đồng
- Mang tiền mặt, nhiều quán và homestay ngoài thành phố không nhận chuyển khoản hoặc sóng yếu
- Vào khu vực biên giới nhớ mang căn cước, hỏi rõ quy định tại trạm trước khi đi tiếp
