Lý Sơn nhỏ đến mức chạy xe máy một ngày là hết, nhưng gần như mọi điểm trên đảo đều là dấu tích của núi lửa cũ. Dưới đây là những nơi đáng dừng nhất trên đảo Lớn và đảo Bé.
Lý Sơn là phần còn lại của một cụm núi lửa đã tắt, nay là đặc khu thuộc tỉnh Quảng Ngãi. Đảo chỉ khoảng mười cây số vuông, nhưng gần như mỗi điểm đến ở đây đều liên quan tới đá bazan, miệng núi lửa hoặc những vách đá bị biển bào mòn qua hàng nghìn năm. Thêm vào đó là lớp lịch sử của đội hùng binh Hoàng Sa, thứ khiến hòn đảo này khác hẳn mọi hòn đảo du lịch khác của Việt Nam.
Cổng Tò Vò
Một vòm đá bazan cao chừng vài mét nằm ngay mép nước phía tây đảo Lớn, hình thành khi dung nham gặp nước biển và đông cứng lại. Đây là biểu tượng được chụp nhiều nhất của Lý Sơn, và cũng là chỗ đông nhất vào lúc chiều tà. Mặt trời lặn đúng khung vòm đá trong một số thời điểm trong năm. Xung quanh là bãi đá đen lởm chởm, nên đi giày bám tốt và cẩn thận khi thủy triều lên.
Hang Câu
Nằm dưới chân núi Thới Lới ở phía đông bắc, hang Câu là một khoảng bờ biển với vách đá dựng đứng màu vàng nhạt bị sóng và gió khoét vào. Nước ở đây xanh và trong, có khu vực cho thuê thúng và đồ lặn ngắm san hô vào mùa biển êm. Buổi sáng là lúc đẹp nhất vì nắng chiếu thẳng vào vách đá. Đây cũng là chỗ dễ chịu để ngồi nghỉ giữa vòng chạy quanh đảo.
Chùa Hang và Âm Linh Tự
Chùa Hang nằm trong một hang đá lớn dưới chân Thới Lới, mát lạnh và tối, thờ tự ngay trong lòng đá với những khối nhũ tự nhiên. Đi thêm một đoạn là Âm Linh Tự cùng khu mộ gió, nơi tưởng niệm những người lính Hoàng Sa năm xưa ra khơi mà không trở về. Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa được tổ chức hằng năm vào khoảng tháng ba âm lịch. Đây là hai điểm nên đi chậm và giữ ý, không phải chỗ để chụp ảnh vui vẻ.
Núi Thới Lới và miệng núi lửa
Điểm cao nhất đảo, có đường bê tông chạy xe máy lên tới gần đỉnh. Trên đó là cột cờ Tổ quốc và một hồ chứa nước nằm gọn trong lòng miệng núi lửa cũ, thứ cung cấp nước tưới cho những ruộng tỏi phía dưới. Từ đây bạn nhìn được gần trọn đảo Lớn, thấy cả đảo Bé ngoài xa và các thửa ruộng cát trắng xếp ô vuông. Đi lúc bình minh là đẹp nhất, và cũng là lúc mát nhất trong ngày.
Chùa Đục và núi Giếng Tiền
Nằm ở phía tây đảo, chùa Đục dựa vào sườn núi Giếng Tiền với tượng Quán Thế Âm lớn nhìn ra biển. Từ sân chùa leo tiếp một quãng bậc thang là lên tới miệng núi lửa Giếng Tiền, lòng chảo phủ cỏ nhìn rất khác so với Thới Lới. Đoạn leo không dài nhưng dốc và trống nắng, nên đi vào sáng sớm hoặc chiều muộn.
Đảo Bé An Bình
Cách đảo Lớn chừng 15–20 phút đi tàu hoặc ca nô, đảo Bé nhỏ tới mức đi bộ vòng quanh trong hơn một giờ. Điểm đáng giá nhất là bãi tắm nhỏ nằm lọt giữa hai vách đá, nước trong hơn hẳn đảo Lớn. Trên đảo có xe điện chở khách và vài homestay đơn giản. Lưu ý là chuyến tàu cuối trong ngày về đảo Lớn khá sớm, và rất dễ hủy khi biển động.
Cách đi Lý Sơn hiệu quả nhất là chạy ngược chiều đám đông. Các đoàn khách trong ngày thường đổ về cổng Tò Vò lúc chiều và Thới Lới lúc giữa buổi. Nếu bạn ngủ lại đảo, hãy lên Thới Lới lúc bình minh và ra Tò Vò lúc sáng sớm, còn buổi chiều thì để dành cho hang Câu.
Gợi ý thứ tự đi trong một ngày
- Sáng sớm: đỉnh Thới Lới đón bình minh, sau đó xuống chùa Hang
- Giữa buổi: hang Câu, nghỉ và tắm nếu biển êm
- Trưa: về khu cảng ăn hải sản và tránh nắng
- Chiều: chùa Đục, leo lên miệng núi lửa Giếng Tiền
- Hoàng hôn: cổng Tò Vò, tối ăn gỏi tỏi và ốc
- Hôm sau: sang đảo Bé nếu còn thời gian
Lưu ý khi đi Lý Sơn
- Đảo gần như không có bóng râm, mũ rộng vành và áo dài tay mỏng là bắt buộc
- Giày bám tốt cho các bãi đá bazan, dép xỏ ngón rất dễ trượt
- Mang tiền mặt, ATM trên đảo ít và hay hết tiền vào cuối tuần
- Theo dõi dự báo sóng gió, tàu ngừng chạy khi biển động và không báo trước xa
- Ruộng tỏi là đất canh tác của người dân, đừng giẫm lên để chụp ảnh
- Mua tỏi ngay tại nhà vườn trên đảo để tránh hàng trộn
