Thụy Sĩ là nơi dễ đi tự túc nhất châu Âu và cũng là nơi đắt nhất, nên mọi quyết định đều xoay quanh việc tiêu tiền vào đâu. Bài này gom lại phần cần chuẩn bị: visa, tiền franc, chọn thẻ đi tàu, chọn mùa, ăn ở và cách đọc thời tiết trước khi lên núi.
Thụy Sĩ có lẽ là nước dễ đi tự túc nhất châu Âu. Tàu chạy đúng giờ tới từng phút, bảng chỉ dẫn rõ ràng, ai cũng nói được tiếng Anh và không có trò chèo kéo nào đáng kể. Vấn đề duy nhất là giá. Đây thuộc nhóm đắt đỏ nhất thế giới, nên gần như mọi quyết định trong chuyến đi đều xoay quanh câu hỏi tiêu tiền vào đâu cho đáng và cắt ở đâu thì không tiếc.
Visa và chuyện vào nước
Thụy Sĩ nằm trong khối Schengen nên bạn dùng chung loại visa với Pháp, Ý hay Đức. Nếu chỉ tới đây thì nộp hồ sơ ở nơi tiếp nhận của Đại sứ quán Thụy Sĩ, còn đi nhiều nước thì nộp tại nước bạn ở lâu nhất. Hồ sơ vẫn là bộ quen thuộc gồm chứng minh tài chính, lịch trình, đặt phòng, vé khứ hồi và bảo hiểm du lịch. Riêng phần chứng minh tài chính, hãy tính dư ra vì mức chi tiêu ở đây cao hơn mặt bằng châu Âu.
Tiền franc, không phải euro
Đồng franc Thụy Sĩ mới là tiền chính thức, dù bạn vẫn thấy vài nơi nhận euro. Nhận thì nhận nhưng họ thối lại bằng franc với tỷ giá không có lợi cho bạn, nên đừng coi đó là phương án chính. Thẻ ngân hàng quẹt được gần như mọi chỗ, kể cả máy bán vé tàu, nên chỉ cần giữ chút tiền mặt cho các quầy nhỏ. Nhà vệ sinh ở nhà ga thường thu phí, giữ sẵn ít tiền xu sẽ đỡ lúng túng.
Đi tàu: mua thẻ hay mua vé lẻ
Đây là quyết định tốn tiền nhất, nên hãy tính trước chứ đừng để tới nơi mới nghĩ. Thẻ Swiss Travel Pass gồm tàu, xe buýt, thuyền, giao thông trong nhiều thành phố và cả phần lớn bảo tàng, đồng thời giảm giá cho các tuyến tàu núi. Nhưng nếu bạn ở yên mỗi nơi vài đêm và ít di chuyển đường dài, thẻ giảm nửa giá hoặc vé lẻ mua sớm sẽ rẻ hơn. Cách chắc chắn nhất là dựng lịch trình trước, cộng giá từng chặng rồi so với giá thẻ.
- Cài ứng dụng đường sắt quốc gia để tra giờ và mua vé ngay trên máy
- Giờ nối chuyến ở đây tính rất sát, ba phút là đủ nhưng đừng chậm
- Vé mua sớm theo chuyến cố định rẻ hơn hẳn vé mua tại quầy
- Nhiều vùng phát thẻ khách cho người lưu trú, hỏi lễ tân khi nhận phòng
Mùa nào nên đi
Mùa hè từ tháng 6 tới tháng 9 là lúc mọi tuyến cáp treo và đường mòn đều mở, hồ trong xanh và trời sáng tới rất muộn. Mùa đông đẹp theo kiểu tuyết phủ và các khu trượt tuyết đông vui, nhưng đường mòn núi cao đóng nhiều. Khoảng tháng 4 và tháng 5 là quãng khó đoán nhất vì tuyết đang tan, một số tuyến tạm nghỉ bảo trì. Tháng 10 thì lá vàng rất đẹp mà giá phòng đã hạ nhiệt.
Ăn ở và cách cắt chi phí
Bữa ăn ở quán tại đây đắt gấp nhiều lần bạn quen, nên cách thường dùng là mua đồ siêu thị cho bữa sáng và trưa, chỉ ngồi quán vào bữa tối. Các siêu thị lớn đều có quầy bánh mì kẹp và đồ nấu sẵn, chất lượng ổn và rẻ hơn hẳn. Nhớ rằng phần lớn cửa hàng đóng cửa vào chủ nhật, nên mua trữ từ thứ bảy. Về chỗ ở, nhà nghỉ kiểu nông trại và ký túc xá du lịch rẻ hơn khách sạn nhiều mà vẫn sạch sẽ.
Mẹo quan trọng nhất khi đi Thụy Sĩ: sáng nào cũng mở webcam trên đỉnh núi trước khi quyết định mua vé cáp treo. Bỏ ra hơn hai trăm franc để lên một đỉnh đang mù đặc là cách phí tiền nhanh nhất trong chuyến đi, mà chỉ cần ba mươi giây kiểm tra là tránh được.
Vài lưu ý cuối
- Mang áo khoác gió và áo ấm kể cả giữa mùa hè, trên núi lạnh nhanh
- Giày đế bám tốt là bắt buộc nếu bạn định đi đường mòn
- Nước máy uống được, mang bình để hứng ở các vòi công cộng
- Mua eSIM hoặc sim châu Âu trước khi bay cho rẻ và khỏi xếp hàng
- Chừa một ngày dự phòng cho thời tiết xấu trong mọi lịch trình lên núi
