Côn Đảo không có nhiều hàng quán, nhưng thứ gì ngon ở đây đều rất thật. Danh sách những món nên ăn tại chỗ, những thứ đáng mua về làm quà, và cách ăn hải sản trên đảo mà không bị hớ.
Côn Đảo không phải thiên đường ẩm thực kiểu Hội An hay Huế. Đảo nhỏ, dân ít, hàng quán đếm được trên đầu ngón tay, và giá thì cao hơn đất liền rõ rệt vì gần như mọi thứ ngoài hải sản đều phải chở tàu ra. Nhưng cũng chính vì thế, những gì ngon ở đây rất thật: cá vừa lên khỏi thuyền, ốc còn cát trong vỏ, và một vài thứ chỉ Côn Đảo mới có.
Hạt bàng rang — thứ đặc trưng nhất của đảo
Nếu chỉ được mang một thứ về, hãy chọn hạt bàng. Những cây bàng cổ thụ dọc các con đường trong thị trấn và trước khu di tích nhà tù là nguồn của món này: quả bàng rụng được nhặt về phơi, đập tách lấy phần nhân bé xíu bên trong, rồi rang muối hoặc rang đường. Vị bùi, thơm, hơi giống hạnh nhân nhưng nhẹ hơn. Cả công đoạn đập hạt vẫn làm thủ công nên sản lượng thấp và giá không rẻ, khoảng vài trăm nghìn đồng một ký tuỳ loại, đây là mức tham khảo và thay đổi theo mùa.
- Rang muối: mặn nhẹ, ăn vặt và làm mồi đều hợp
- Rang đường: ngọt, dễ ăn, hợp làm quà cho trẻ con
- Nên mua ở chợ Côn Đảo hoặc các tiệm tạp hoá trong thị trấn, hỏi ngày rang trước khi mua
- Đựng trong hộp kín, hạt để lâu ngoài không khí sẽ mất giòn
Ốc vú nàng
Con ốc có vỏ hình chóp dẹt, bám vào các gành đá quanh đảo, và là cái tên được nhắc nhiều nhất mỗi khi nói tới hải sản Côn Đảo. Thịt dai giòn, ngọt hậu, không nồng. Cách phổ biến nhất là luộc chấm muối tiêu chanh, ngoài ra còn nướng mỡ hành hoặc trộn gỏi với rau răm, hành tây. Ốc này không có quanh năm và phụ thuộc nhiều vào con nước, nên đừng ngạc nhiên nếu quán báo hết.
Cua mặt trăng, ghẹ và tôm
Cua mặt trăng nổi bật nhờ những đốm tròn màu đỏ cam trên mai, nhìn rất dễ nhận. Thịt chắc, ngọt, thường được hấp bia hoặc rang me. Đây là món đắt, nên hỏi giá theo ký và cân trước mặt thay vì gọi chung chung. Ghẹ và các loại tôm biển thì phổ thông hơn, dễ tìm và dễ chịu hơn về giá.
Cá mú đỏ, cá bớp, cá thu
Cá là thứ nên ăn nhiều nhất ở Côn Đảo vì tươi và rẻ tương đối so với ốc, cua. Cá mú đỏ hấp hành gừng, cá bớp nấu lẩu hoặc nướng muối ớt, cá thu áp chảo — đều là những món quán nào cũng làm được. Một mẹo nhỏ: hỏi hôm nay thuyền về có cá gì rồi gọi theo đó, thay vì chọn theo thực đơn in sẵn.
Mắm hàu, mắm nhum và đồ khô
Mắm hàu Côn Đảo đóng chai, màu nâu đỏ, mặn ngọt và thơm mùi hàu chín, dùng chấm thịt luộc hoặc rau luộc rất hợp. Mắm nhum hiếm hơn, đắt hơn và kén người ăn. Ngoài ra chợ có cá khô, mực một nắng và tôm khô. Đây là nhóm hàng nên mua vào ngày cuối để đỡ phải xách theo suốt chuyến.
Ăn ở đâu trên đảo
Gần như toàn bộ hàng quán nằm trong thị trấn Côn Sơn, tập trung quanh chợ và vài trục đường ven biển. Có ba kiểu ăn: quán hải sản bình dân, nhà hàng gắn với khu nghỉ, và cách tiết kiệm nhất là mua đồ ở chợ buổi sáng rồi nhờ quán chế biến hộ theo ký. Buổi sáng chợ là lúc đáng đi nhất, vừa mua được đồ tươi vừa nhìn ra được mặt bằng giá thật của đảo.
Bữa sáng kiểu Côn Đảo
- Bún, phở, hủ tiếu ở các quán nhỏ quanh chợ, mở sớm và dọn hàng sớm
- Bánh mì xe đẩy trong thị trấn, thường bán tới khoảng giữa buổi sáng
- Cà phê vỉa hè nhìn ra biển — thứ Côn Đảo có thừa và rất đáng ngồi
Quy tắc an toàn nhất khi ăn hải sản ở Côn Đảo: luôn hỏi giá theo ký trước khi gật đầu, và yêu cầu cân trước mặt. Không phải vì quán hay gian, mà vì giá ở đây dao động mạnh theo chuyến thuyền, và một câu hỏi trước sẽ tránh được cảm giác khó chịu lúc trả tiền.
Vài lưu ý khi ăn uống ở Côn Đảo
- Quán đóng cửa sớm, nhiều chỗ ngưng nhận khách trước 21 giờ — đi ăn tối sớm hơn thói quen ở đất liền
- Ngày biển động, hải sản khan và giá lên; đó là lúc nên chuyển sang cá thay vì cố tìm ốc, cua
- Máy ATM trên đảo không nhiều, nên mang sẵn tiền mặt cho các bữa ăn
- Mua đồ khô và mắm vào ngày cuối, gói kỹ và ký gửi nếu bay về
- Đoàn đông nên gọi món trước từ chiều, bếp nhỏ khó phục vụ cùng lúc nhiều bàn
