Phan Rang là thành phố của tháp Chăm, đồng muối, đồi cát và những làng nghề còn làm thật. Đây là những nơi đáng ghé nhất trong và quanh thành phố, không chỉ có bãi tắm.
Nhiều người coi Phan Rang chỉ là chỗ dừng chân trên đường ra Ninh Chữ. Thực ra thành phố này và vùng quanh nó giữ những thứ không nơi nào khác ở Việt Nam có: cụm tháp Chăm còn được hành lễ, làng gốm nặn không bàn xoay, đồng muối trải trắng tới chân núi và những triền cát đổi hình theo gió. Sau sắp xếp hành chính năm 2025, khu vực này thuộc tỉnh Khánh Hòa (Ninh Thuận cũ). Dưới đây là những nơi đáng ghé nhất.
Tháp Po Klong Garai
Trên một quả đồi thấp ở rìa phía tây thành phố là cụm tháp Chăm được xem là còn nguyên vẹn bậc nhất Việt Nam. Tháp chính cao lớn, gạch xếp khít không thấy mạch vữa, cửa hướng đông với phù điêu thần Shiva múa phía trên. Điều làm nơi này khác các phế tích Chăm khác là nó vẫn sống: cộng đồng Chăm quanh vùng vẫn tới hành lễ, và dịp lễ Katê thì cả khu đồi đông kín người trong trang phục truyền thống. Nên đi chiều muộn cho đỡ nắng.
Làng gốm Bàu Trúc và làng dệt Mỹ Nghiệp
Cách trung tâm chừng 10km về phía nam là hai làng nghề Chăm nằm gần nhau. Ở Bàu Trúc, người thợ không dùng bàn xoay mà đi giật lùi vòng quanh khối đất, dùng tay và một mảnh vải ướt để tạo hình, sau đó nung lộ thiên bằng rơm nên mỗi món ra một màu khác nhau. Mỹ Nghiệp thì dệt thổ cẩm trên khung gỗ, hoa văn hình học đặc trưng của người Chăm. Cả hai làng đáng ghé vì nghề còn làm thật chứ không dựng lên biểu diễn.
Đồi cát Nam Cương
Cách trung tâm chừng 8km, đây là vùng cát nằm cạnh một làng Chăm, các triền cát đổi hình theo gió nên hôm nay và tháng sau không giống nhau. Đẹp nhất khi mặt trời vừa lên hoặc sắp lặn, lúc cát ăn nắng vàng và bóng đổ dài trên sườn. Giữa trưa cát nóng tới mức không đi chân trần được, và gió thường đủ mạnh để mù cát nên hãy cất máy ảnh cẩn thận.
Bãi Bình Sơn và bãi Ninh Chữ
Bãi tắm của thành phố nằm ngay rìa phía đông, nối liền một dải với bãi Ninh Chữ nên đi bộ dọc bờ từ bên này sang bên kia được. Cát thoải, sóng vừa phải, nước trong và vắng hơn hẳn các bãi cùng cỡ ở miền Trung. Sáng sớm là lúc đáng ra bờ nhất, khi thuyền thúng vào và người dân kéo lưới ngay trên cát.
Đồng muối và Đầm Nại
Vùng ven biển phía bắc Phan Rang là một trong những nơi làm muối lớn nhất cả nước, và những ô muối trắng loá dưới chân núi khô là hình ảnh rất đặc trưng. Gần đó là Đầm Nại, vùng đầm nước lợ có rừng ngập mặn nhỏ và nghề nuôi hàu, sò. Ghé lúc chiều muộn khi diêm dân cào muối thành đống là đẹp nhất, và nhớ đeo kính vì nắng phản chiếu trên mặt muối rất chói.
Cánh đồng cừu và các vườn nho
Đây là vùng nuôi cừu nhiều nhất Việt Nam, và những đàn cừu trên đồng cỏ khô cạnh núi đá là cảnh chỉ có ở đây. Các đồng cừu nằm rải rác quanh vùng, đẹp nhất vào sáng sớm hoặc chiều khi đàn được lùa ra. Cùng vùng đất khô nắng đó còn có nghề trồng nho và táo, với những giàn nho thấp dọc đường ra Vĩnh Hy. Muốn vào vườn thì hỏi chủ trước, đừng tự vào chụp ảnh.
Mũi Dinh và Cà Ná
Chạy tiếp về phía nam khoảng 30km là khu Mũi Dinh, nơi cát chạy thẳng ra tới biển và có ngọn hải đăng cũ trên mỏm đá. Xa hơn nữa là Cà Ná, đoạn quốc lộ men theo vách đá nhìn xuống vùng nước trong xanh khác thường. Cả hai là chuyến nửa ngày, chỉ nên đi khi bạn có từ ba ngày trở lên.
Nếu chỉ có một buổi ở Phan Rang, đừng chia đều cho nhiều nơi. Gộp cụm phía nam gần nhau — đồi cát, Bàu Trúc, Mỹ Nghiệp — vào buổi sáng, rồi để tháp Po Klong Garai cho chiều muộn. Ba điểm đầu chỉ đẹp lúc nắng còn dịu, còn tháp thì càng về cuối ngày càng đẹp.
Vài lưu ý khi đi Phan Rang
- Đây là vùng nắng gió mạnh nhất cả nước, tránh khung 11 đến 15 giờ
- Thuê xe máy là cách đi hợp lý nhất vì các điểm rải theo trục bắc nam
- Ga Tháp Chàm nằm ngay trong thành phố, đi tàu là phương án tiện và rẻ
- Mang tiền mặt, làng nghề và hàng ở chợ phần lớn không nhận chuyển khoản
- Ăn sáng trong phố trước khi đi, quán ở đây hết hàng trước trưa
- Nếu tới đúng dịp lễ Katê của người Chăm, hãy lên tháp, đó là lúc đáng xem nhất trong năm
