Quảng Trị không phải nơi để nghỉ dưỡng, nhưng gần như mọi điểm đến ở đây đều gắn với một câu chuyện có thật. Bài viết điểm qua 8 nơi đáng đi nhất, từ đôi bờ Hiền Lương, địa đạo Vịnh Mốc đến Khe Sanh và biển Cửa Tùng.
Quảng Trị không phải nơi người ta tìm đến để nghỉ dưỡng, nhưng gần như mọi điểm đến nổi tiếng ở đây đều gắn với một câu chuyện có thật. Và nếu nghĩ tỉnh này chỉ có di tích chiến tranh thì lại thiếu: còn biển vắng, một hòn đảo nhỏ và vùng rừng núi phía tây giáp Lào. Lưu ý: từ năm 2025 Quảng Bình và Quảng Trị đã sáp nhập thành tỉnh Quảng Trị mới, bài này nói về vùng Quảng Trị cũ.
1. Đôi bờ Hiền Lương – Bến Hải
Cây cầu bắc qua sông Bến Hải ở vĩ tuyến 17 từng là ranh giới chia đôi đất nước hơn hai mươi năm, nay được phục dựng và sơn hai màu khác nhau ở hai nửa đúng như thời còn giới tuyến. Cụm di tích gồm cầu, cột cờ giới tuyến, nhà liên hợp và nhà trưng bày bên bờ nam. Vị trí ngay cạnh quốc lộ 1A, cách Đông Hà chừng 20km về phía bắc nên ghé rất tiện. Đẹp nhất là lúc chiều muộn, nắng xiên trên mặt sông.
2. Địa đạo Vịnh Mốc
Cách Hiền Lương không xa, thuộc vùng Vĩnh Linh gần biển Cửa Tùng, đây là điểm để lại ấn tượng mạnh nhất với phần lớn người đi Quảng Trị. Cả một làng đã sống dưới lòng đất đỏ bazan nhiều năm: hầm chia nhiều tầng, có giếng nước, hội trường, những ô hộ gia đình khoét vào vách và một nhà hộ sinh. Vài cửa hầm mở thẳng ra biển. Nhớ thuê hướng dẫn viên tại chỗ.
3. Thành Cổ Quảng Trị và bến sông Thạch Hãn
Cách Đông Hà chừng 12km về phía nam. Thành Cổ ngày nay chủ yếu là bãi cỏ rộng, tường thành còn sót lại và đài tưởng niệm đắp hình nấm mộ chung, tưởng nhớ 81 ngày đêm mùa hè năm 1972. Không nhiều thứ để xem theo nghĩa thông thường, nhưng đây là nơi khiến người ta đi chậm lại. Cách đó vài trăm mét là bến thả hoa bên sông Thạch Hãn.
4. Nhà thờ Đức Mẹ La Vang
Nằm ở vùng Hải Lăng, cách Thành Cổ chừng 6km nên hai điểm này gần như luôn đi cùng nhau. La Vang là trung tâm hành hương Công giáo lớn nhất Việt Nam. Tháp chuông cũ đổ nát được giữ nguyên hiện trạng, đứng cạnh vương cung thánh đường mới quy mô lớn. Dịp hành hương giữa tháng 8 khách cực đông, ngày thường thì rộng và yên.
5. Khe Sanh, đường 9 và cửa khẩu Lao Bảo
Từ Đông Hà rẽ quốc lộ 9 về phía tây, chạy chừng 60–65km là tới thị trấn Khe Sanh, thêm khoảng 20km nữa đến cửa khẩu Lao Bảo giáp Lào. Cung đường đẹp bất ngờ, càng lên cao càng mát. Dọc tuyến có cầu treo Đakrông, di tích sân bay Tà Cơn với đường băng và khí tài trưng bày ngoài trời, cuối cùng là chợ Lao Bảo. Nên xuất phát sớm để không phải chạy đèo lúc tối.
6. Biển Cửa Tùng, Cửa Việt và đảo Cồn Cỏ
Cửa Tùng từng được gọi là nữ hoàng của các bãi tắm, nay bãi hẹp hơn xưa nhưng vẫn vắng và dễ chịu. Cửa Việt rộng hơn, nhiều hàng hải sản và có cảng ra đảo Cồn Cỏ. Tàu chạy chừng một tiếng, không phải ngày nào cũng có chuyến và rất dễ hủy khi biển động nên phải hỏi lịch trước. Cồn Cỏ nhỏ, ít dịch vụ, hợp người thích đảo hoang.
7. Phần Quảng Trị không có bóng chiến tranh
Nếu muốn xem cảnh quan thuần túy, tỉnh này vẫn có. Giếng cổ Gio An là hệ thống giếng đá xếp lâu đời, dẫn mạch nước ngầm chảy quanh năm, quanh giếng là những luống xà lách xoong xanh mướt. Rú Lịnh là mảng rừng nguyên sinh sót lại giữa đồng bằng, còn Trằm Trà Lộc phía Hải Lăng là khu rừng ngập nước mát rượi mùa hè. Xa hơn, hướng Đakrông có bản làng người Vân Kiều và thác Tà Puồng, nhưng đường xấu, mùa mưa đừng mạo hiểm.
Nếu chỉ có một ngày, đừng dàn hàng ngang. Đi trọn trục quốc lộ 1A: sáng Hiền Lương và Vịnh Mốc, trưa ăn hải sản ở Cửa Tùng, chiều xuống Thành Cổ rồi La Vang. Bạn sẽ hiểu Quảng Trị hơn hẳn việc phóng lên tận Lao Bảo rồi vội vã quay về.
Lưu ý khi đi các điểm ở Quảng Trị
- Vé di tích rất rẻ nhưng nên mang tiền mặt lẻ, nhiều nơi chưa nhận chuyển khoản
- Hướng dẫn viên tại điểm ở Vịnh Mốc, giá tham khảo vài trăm nghìn cho cả đoàn
- Ăn mặc lịch sự khi vào khu tưởng niệm, nghĩa trang liệt sĩ
- Tránh tháng 10 và tháng 11 vì mưa bão và ngập đường
- Mùa hè nắng và gió Lào rất gắt, gom điểm ngoài trời vào sáng sớm và chiều muộn
- Đổ đầy xăng trước khi rẽ quốc lộ 9, cây xăng thưa dần khi lên cao
