Buôn Ma Thuột không có mùa xấu, chỉ có mùa hợp với thứ bạn muốn xem. Tháng 3 là hoa cà phê, mùa mưa là thác, cuối năm là sân phơi cà phê đỏ rực và dã quỳ dọc đường.
Buôn Ma Thuột nằm ở độ cao khoảng 500m nên mát quanh năm, không có mùa nóng ngột ngạt kiểu đồng bằng. Vì thế câu hỏi đúng không phải là tháng nào mát, mà là bạn tới để xem gì. Ba thứ đáng đi xa để xem ở đây — hoa cà phê, thác đầy nước, và mùa thu hoạch — rơi vào ba thời điểm hoàn toàn khác nhau trong năm.
Hai mùa của cao nguyên
Vùng này chỉ có mùa khô và mùa mưa, ranh giới khá rõ. Mùa khô kéo dài khoảng từ tháng 11 đến tháng 4: trời trong, nắng đẹp, đường ngoại ô dễ chạy, buổi sáng và đêm se lạnh. Mùa mưa khoảng từ tháng 5 đến tháng 10, đặc trưng là mưa rào buổi chiều, sáng vẫn nắng, cây cối xanh mướt và không khí trong veo sau mưa. Cả hai mùa đều đi được, chỉ khác cách bạn sắp lịch trong ngày.
Tháng 3 — mùa hoa cà phê
Đây là thời điểm nhiều người canh nhất. Sau vài cơn mưa trái mùa hoặc một đợt tưới, cả vùng rẫy quanh thành phố bung hoa trắng gần như cùng lúc, thơm nồng vào buổi sáng sớm. Điều cần biết là đợt nở này rất ngắn, thường chỉ một đến hai tuần, và thời điểm chính xác lệch theo từng năm. Nếu bạn định đi vì hoa, hãy hỏi trước chủ homestay hoặc người quen ở địa phương chứ đừng đặt vé cứng từ nhiều tháng trước. Tháng 3 cũng là dịp Lễ hội Cà phê Buôn Ma Thuột diễn ra ở những năm tổ chức.
Tháng 5 đến tháng 10 — mùa thác
Nếu bạn tới vì thác Dray Nur và cụm thác trên sông Sêrêpốk, đây mới là mùa của bạn. Nước đổ trắng xoá, tiếng ầm ầm nghe từ xa, hơi nước bay mù cả một khoảng — hoàn toàn khác với dáng vẻ hiền lành và trơ đá của mùa khô. Đổi lại đường xuống chân thác trơn, bậc đá ẩm và rêu, nên cần giày bám tốt. Đây cũng là mùa măng le và mùa rau rừng, ăn ở các buôn ngon hơn hẳn.
- Sắp lịch tham quan vào buổi sáng, để chiều cho bảo tàng hoặc quán cà phê
- Mang áo mưa mỏng thay vì ô, gió cao nguyên làm ô gần như vô dụng
- Giày bám tốt cho đoạn bậc đá xuống chân thác
Tháng 11 và 12 — mùa thu hoạch và dã quỳ
Đây là khoảng thời gian có không khí đặc trưng nhất. Cà phê vào vụ thu hoạch, sân phơi đỏ rực hạt trải khắp các buôn, xe cày chở bao chạy dọc đường liên xã, và mùi cà phê tươi lẫn trong không khí. Cùng lúc đó dã quỳ nở vàng dọc các tuyến đường ngoại ô. Trời đã sang mùa khô nên nắng đẹp, sáng sớm sương xuống dày. Với người thích chụp ảnh đời sống hơn ảnh phong cảnh, đây là tháng đáng đi nhất.
Cuối tháng 3 sang tháng 4 — giai đoạn cần cân nhắc
Sau khi hoa cà phê tàn, cao nguyên bước vào đoạn khô gắt nhất. Nắng giữa trưa rát mặt, nhiều thác xuống mực nước thấp và mất phần lớn khí thế. Không phải là không đi được, nhưng nếu lịch trình của bạn xoay quanh thác thì nên đổi trọng tâm sang bảo tàng, buôn làng và các quán cà phê vườn, hoặc dời chuyến sang tháng khác.
Đừng đặt vé máy bay cho mùa hoa cà phê từ ba tháng trước. Đợt nở phụ thuộc vào mưa trái mùa và lịch tưới, lệch một tuần là bạn tới nơi chỉ còn thấy lá. Cách an toàn là đặt vé linh hoạt và chốt ngày khi còn cách chuyến đi khoảng mười ngày.
Nên đi mấy ngày
- 2 ngày 1 đêm: nửa ngày nội thành, một ngày cho cụm thác hoặc hồ Lắk — chỉ chọn được một hướng
- 3 ngày 2 đêm: đủ cả nội thành, cụm thác cùng Buôn Đôn, và hồ Lắk, nhịp thong thả
- 4 ngày 3 đêm: thêm một đêm nhà sàn ven hồ Lắk hoặc kéo dài sang Pleiku theo quốc lộ 14
- Chỉ 1 ngày: chỉ nên loanh quanh nội thành và buôn Akô Dhông, đừng cố ra ngoại ô
Vài lưu ý theo mùa
- Mùa khô: chênh lệch nhiệt độ ngày đêm lớn, mang áo khoác mỏng dù giữa trưa nắng gắt
- Mùa mưa: đi thác vào buổi sáng, chiều mưa thì đường đất vào buôn khá lầy
- Tháng 3 mùa lễ hội và tháng 11–12 mùa cao điểm nội địa nên đặt phòng sớm hơn thường lệ
- Nắng cao nguyên gắt hơn cảm giác vì trời mát — vẫn cần kem chống nắng và mũ rộng vành
