Bỏ qua tới nội dung chính
Viet Global TravelCẩm nang du lịch
Xôi Là Gì, Ăn Ở Đâu Ngon? Bữa Sáng Gói Lá Chuối Của Người Việt - ẩm thực Khắp ba miền Việt Nam
Street foodBình dânĐặc sảnNên thử

Xôi Là Gì, Ăn Ở Đâu Ngon? Bữa Sáng Gói Lá Chuối Của Người Việt

Xôi là gạo nếp đồ chín bằng hơi nước, ăn mặn hay ngọt đều được. Từ xôi xéo Hà Nội, xôi ngũ sắc vùng cao đến xôi mặn miền Nam, đây là bữa sáng rẻ và no lâu nhất mà bạn có thể mua trên vỉa hè.

Địa điểm
Khắp ba miền Việt Nam
Giá tham khảo
10.000đ - 60.000đ Giá tham khảo cho một gói; xôi trắng và xôi đậu rẻ nhất, xôi gà hoặc xôi mặn đầy đủ topping cao hơn nhiều
Phân loại
Món nếp truyền thống Việt Nam

Giới thiệu về Xôi Là Gì, Ăn Ở Đâu Ngon? Bữa Sáng Gói Lá Chuối Của Người Việt

Xôi là món gạo nếp được đồ chín bằng hơi nước thay vì nấu trong nước như cơm, nhờ vậy hạt xôi dẻo, bóng và tơi chứ không nát. Nghe thì đơn giản, nhưng xôi là cả một hệ món ăn trải khắp đất nước, có mặt từ bữa sáng vỉa hè cho tới mâm cỗ giỗ chạp và bàn thờ ngày Tết. Người ta chia xôi thành hai nhánh lớn. Nhánh mặn gồm những gói xôi ăn no bụng: xôi xéo Hà Nội với đậu xanh nghiền nắm thành khối rồi thái lát mỏng, chan mỡ và rắc hành phi vàng ruộm; xôi gà, xôi thịt kho, xôi lạp xưởng, xôi pate chả; hay xôi mặn kiểu miền Nam chất đầy chà bông, trứng cút, xúc xích và mỡ hành. Nhánh ngọt thì có xôi gấc đỏ au thường xuất hiện trong đám cưới và lễ Tết, xôi đậu đen, xôi lạc, xôi ngô, xôi vò, và xôi chè ăn với nước cốt dừa. Vùng cao phía Bắc lại có xôi ngũ sắc nhuộm bằng lá cây rừng, mỗi màu một loại lá, thường thấy trong các phiên chợ và ngày lễ của người Tày, Nùng, Thái. Điểm chung của mọi loại xôi ngon là nếp phải được ngâm đủ giờ và đồ đúng lửa, hạt chín tới mà vẫn rời nhau. Một điểm nữa rất Việt Nam là cách gói: xôi thường được gói trong lá chuối hoặc lá dong, thứ vừa giữ nhiệt vừa cho hạt xôi mượn được chút mùi lá rất dễ chịu, điều mà hộp xốp không bao giờ làm được.

Nguyên liệu chính

Gạo nếp (nếp cái hoa vàng, nếp nương tuỳ vùng)Đậu xanh cà vỏ, đậu đen, đậu phộng, ngô nếpRuột gấc, lá cẩm, lá dứa, nghệ (tạo màu tự nhiên)Hành phi, mỡ nướcThịt gà, thịt kho, lạp xưởng, chà bông, trứng cút (xôi mặn)Nước cốt dừa, đường, vừng rang (xôi ngọt)Lá chuối hoặc lá dong để gói

Xôi Là Gì, Ăn Ở Đâu Ngon? Bữa Sáng Gói Lá Chuối Của Người Việt nổi tiếng ở đâu?

Món ăn gắn liền với Khắp ba miền Việt Nam. Bạn có thể kết hợp thưởng thức khi ghé các điểm đến sau:

Nên ăn ở khu vực nào?

Hà Nội và các tỉnh đồng bằng Bắc Bộ

Hà Nội là nơi văn hoá xôi sáng đậm đặc nhất, với những gánh xôi xéo đặt ở đầu ngõ từ tinh mơ và bán hết trong vài tiếng. Đặc trưng ở đây là đậu xanh nắm thành khối rồi thái lát mỏng phủ lên mặt, chan mỡ nước và rắc hành phi thật nhiều. Ngoài xôi xéo còn có xôi lạc, xôi ngô, xôi xíu và xôi chè bán buổi chiều. Gói lá chuối cầm ấm tay là hình ảnh gắn liền với bữa sáng của người Hà Nội.

Khoảng 10.000-35.000đ/gói, tham khảo

Vùng cao Tây Bắc và Đông Bắc

Đây là nơi để ăn xôi nếp nương và xôi ngũ sắc, loại xôi nhuộm màu hoàn toàn bằng lá và củ rừng chứ không dùng phẩm. Bạn dễ gặp nhất trong các phiên chợ vùng cao và những dịp lễ hội của người Tày, Nùng, Thái, khi xôi được đồ trong chõ gỗ và bày thành từng mẹt lớn. Nếp nương hạt to, dẻo và thơm hơn nếp đồng bằng nên ăn không cũng đã ngon. Nhiều homestay ở Sa Pa và các bản vùng cao phục vụ món này trong bữa sáng.

Khoảng 15.000-40.000đ/phần, tham khảo

Sài Gòn và các tỉnh phía Nam

Miền Nam nổi tiếng với xôi mặn: một hộp xôi trắng phủ đầy chà bông, lạp xưởng, trứng cút, xúc xích, pate và mỡ hành, rưới thêm nước tương hoặc tương ớt. Đây là bữa sáng nhanh gọn của dân văn phòng, bán ở xe đẩy khắp các con đường và nhiều nơi bán tới tận khuya. Ngoài ra còn có xôi vò, xôi gấc và xôi nước cốt dừa bán trong các khu chợ với giá rất mềm.

Khoảng 15.000-60.000đ/hộp, tham khảo

Giá tham khảo

Mức giá phổ biến

10.000đ - 60.000đ Giá tham khảo cho một gói; xôi trắng và xôi đậu rẻ nhất, xôi gà hoặc xôi mặn đầy đủ topping cao hơn nhiều

Giá tham khảo, có thể thay đổi theo quán, khu vực và thời điểm.

Kinh nghiệm khi ăn & gọi món

  • Mua xôi ở hàng đang mở chõ và xới ra từng gói, vì xôi để nguội lâu sẽ khô cứng lại và mất hẳn độ dẻo, hâm nóng cũng không cứu được.
  • Nếu chọn được, hãy lấy gói lá chuối thay vì hộp xốp: lá giữ nhiệt tốt hơn, không đọng hơi nước làm nhão mặt xôi và còn cho xôi chút mùi thơm rất dễ chịu.
  • Xôi xéo ngon hay không nằm ở lớp đậu xanh và hành phi, nên nhìn thử hai thứ đó trước khi mua: đậu phải mịn và khô ráo, hành phi vàng chứ không nâu sẫm.
  • Món này rất no và nhiều tinh bột, một gói cỡ vừa thường đủ cho bữa sáng của người lớn nên đừng gọi quá tay khi thấy giá rẻ.
  • Người ăn chay có nhiều lựa chọn sẵn như xôi lạc, xôi đậu đen, xôi ngô, xôi gấc, nhưng cần dặn quán bỏ mỡ nước và hành phi vì hai thứ này hay được chan mặc định.
  • Ở vùng cao nên ăn xôi ngũ sắc đúng phiên chợ hoặc dịp lễ, đó là lúc món được làm nhiều và tươi mới nhất trong tuần.

Câu hỏi thường gặp

Xôi khác cơm nếp thường ở chỗ nào?
Xôi được đồ chín bằng hơi nước trong chõ nên hạt nếp dẻo, bóng và tơi rời từng hạt. Cơm nếp nấu trong nước như cơm tẻ nên hạt dễ nát và bết vào nhau. Chính cách làm chín bằng hơi này giúp xôi giữ được độ dẻo lâu hơn và dễ gói mang đi.
Có những loại xôi phổ biến nào?
Nhánh mặn có xôi xéo, xôi gà, xôi thịt kho, xôi lạp xưởng và xôi mặn kiểu miền Nam nhiều topping. Nhánh ngọt có xôi gấc, xôi đậu đen, xôi lạc, xôi ngô, xôi vò và xôi chè ăn với nước cốt dừa. Riêng vùng cao phía Bắc có xôi ngũ sắc nhuộm bằng lá cây rừng, thường xuất hiện trong phiên chợ và ngày lễ.
Một gói xôi giá bao nhiêu?
Giá tham khảo phổ biến khoảng 10.000-60.000đ một gói. Xôi trắng, xôi lạc hay xôi đậu ở gánh vỉa hè nằm ở mức thấp nhất, còn xôi gà hoặc hộp xôi mặn đầy đủ chà bông, lạp xưởng, trứng cút sẽ cao hơn nhiều. Mức giá thay đổi theo vùng và thời điểm nên bạn nên hỏi trước khi gọi.
Xôi ngũ sắc được nhuộm màu bằng gì?
Màu của xôi ngũ sắc đến từ các loại lá và củ rừng chứ không dùng phẩm màu công nghiệp, chẳng hạn lá cẩm cho màu tím và đỏ, nghệ cho màu vàng, lá gừng hoặc lá dứa cho màu xanh, còn màu trắng là nếp để nguyên. Đây là món gắn với văn hoá của người Tày, Nùng, Thái ở vùng cao phía Bắc. Bạn dễ gặp nhất trong các phiên chợ và dịp lễ hội.

Gợi ý thêm

Các món liên quan

Cháo Lòng Là Gì, Ăn Ở Đâu Ngon? Món Sáng Bình Dân Của Cả Ba Miền - ẩm thực Khắp ba miền Việt Nam
Street food

Cháo Lòng Là Gì, Ăn Ở Đâu Ngon? Món Sáng Bình Dân Của Cả Ba Miền

Khắp ba miền Việt Nam

Cháo lòng là cháo nấu bằng nước luộc lòng heo, ăn kèm đĩa lòng luộc thái và huyết. Miền Bắc nấu loãng ăn với quẩy, miền Nam nấu đặc hơn với giá sống và rau thơm, giá thì luôn rất bình dân.

25.000đ - 70.000đ Giá tham khảo cho một bát cháo kèm đĩa lòng; gọi thêm đĩa lòng riêng sẽ tính tiền tách biệt
Bánh Cuốn Là Gì, Ăn Ở Đâu Ngon? Bản Đồ Bánh Cuốn Miền Bắc - ẩm thực Miền Bắc
Đặc sản

Bánh Cuốn Là Gì, Ăn Ở Đâu Ngon? Bản Đồ Bánh Cuốn Miền Bắc

Miền Bắc

Bánh cuốn là lớp bột gạo tráng mỏng như tờ giấy trên khuôn vải căng miệng nồi hơi, cuốn nhân thịt mộc nhĩ và chan nước mắm ấm. Mỗi vùng miền Bắc lại có một kiểu riêng, có nơi còn chan cả canh xương.

20.000đ - 70.000đ Giá tham khảo khoảng 20.000-40.000đ/suất ở hàng bình dân, khoảng 45.000-70.000đ với suất đầy đủ chả, trứng hoặc bánh cuốn chan canh xương.
Bánh mì là gì, ăn ở đâu ngon và gọi thế nào cho vừa miệng - ẩm thực Cả nước – đậm đặc nhất ở Sài Gòn và Hội An
Street food

Bánh mì là gì, ăn ở đâu ngon và gọi thế nào cho vừa miệng

Cả nước – đậm đặc nhất ở Sài Gòn và Hội An

Một ổ bánh mì đúng điệu phải nghe tiếng vỏ vỡ rào rạo khi cắn, bên trong là pate béo, thịt nguội mặn mà, đồ chua giòn và một nhát ớt đủ làm bừng cả buổi sáng.

15.000đ - 45.000đ mỗi ổ, giá tham khảo, có thể thay đổi theo quán và thời điểm
Newsletter

Nhận gợi ý du lịch mới mỗi tuần

Lịch trình hay, địa điểm đẹp, món ngon và kinh nghiệm du lịch được gửi thẳng tới bạn.

Chúng tôi tôn trọng quyền riêng tư của bạn. Hủy đăng ký bất cứ lúc nào.

English