Châu Đốc có hai mùa cho hai kiểu chuyến đi hoàn toàn khác nhau, và chọn sai mùa là mất đứt thứ đáng đi nhất. Bài này chia rõ từng quãng trong năm rồi trả lời câu hỏi nên đi hai, ba hay bốn ngày.
Châu Đốc không có bốn mùa. Nó có hai, và hai mùa đó cho ra hai chuyến đi khác nhau đến mức gần như là hai nơi khác nhau. Nếu bạn chỉ đi được một lần, việc chọn đúng quãng thời gian quan trọng hơn mọi thứ khác trong khâu chuẩn bị.
Mùa nước nổi, khoảng tháng 9 đến tháng 11
Đây là mùa đáng đi nhất và cũng là lý do người ta nhắc tới miền Tây. Nước từ thượng nguồn về, đồng ruộng ngập trắng, đường quê biến thành những dải đất hẹp giữa mặt nước. Rừng tràm Trà Sư trong quãng này phủ kín một lớp bèo tấm xanh đến mức nhìn không thật, và chỉ mùa nước mới có. Cá linh non, bông điên điển, bông súng rộ lên trong mọi mâm cơm. Đổi lại, trời hay đổ mưa rào vào đầu giờ chiều và nắng vẫn gắt vào buổi trưa.
Mùa khô, khoảng tháng 12 đến tháng 4
Trời nắng ổn định, ít mưa, đường khô ráo và dễ chạy xe máy. Đây là mùa hợp nhất nếu chuyến đi của bạn có leo núi Sam, lên núi Cấm hoặc chạy vòng qua Tri Tôn, vì đường dốc mùa mưa trơn và nhiều mây mù. Quãng từ tháng 11 đến tháng 3 cũng là mùa lá sầu đâu non, tức mùa của món gỏi sầu đâu. Cái mất là đồng đã gặt và khô cạn, Trà Sư không còn lớp bèo xanh, cảnh nhìn chung khô và ít màu hơn hẳn.
Quãng nên tránh: tháng 5 đến tháng 8
Đây là khoảng giữa hai mùa và không được cái nào trọn vẹn. Nắng đầu mùa mưa rất gắt, mưa đã bắt đầu nhưng nước chưa lên, đồng vẫn khô, Trà Sư chưa vào dạng đẹp nhất. Nếu lịch của bạn buộc phải rơi vào quãng này thì vẫn đi được, chỉ nên hạ kỳ vọng về cảnh và tập trung vào phần chợ, ẩm thực và làng Chăm.
Mùa lễ hội, cần cân nhắc riêng
- Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ núi Sam, khoảng cuối tháng 4 âm lịch, là dịp hành hương lớn nhất vùng và cực kỳ đông
- Quãng sau Tết Nguyên đán, khoảng tháng giêng âm lịch, khách đi lễ đầu năm rất đông ở núi Sam
- Lễ Sene Dolta của người Khmer và hội đua bò Bảy Núi, thường rơi vào khoảng tháng 9 đến tháng 10 dương lịch
- Tháng Ramadan của cộng đồng Chăm Hồi giáo, thời điểm thay đổi theo lịch Hồi giáo, ban ngày nhiều hàng quán trong làng đóng cửa
Vậy nên đi mấy ngày
Câu trả lời phụ thuộc vào việc bạn có định ra khỏi thành phố hay không, vì gần như mọi thứ hay ho ở đây đều nằm ngoài Châu Đốc. Hai ngày một đêm là mức tối thiểu có nghĩa: chợ, làng bè, làng Chăm và núi Sam. Ba ngày hai đêm là mức tôi thấy vừa vặn nhất, vì bạn thêm được trọn một ngày cho rừng tràm Trà Sư và vùng Thất Sơn mà không phải chạy đua. Bốn ngày trở lên thì mở ra Búng Bình Thiên ở phía An Phú, cánh đồng Tà Pạ ở Tri Tôn, hoặc nối tiếp hành trình sang Hà Tiên.
- 2 ngày 1 đêm: Châu Đốc và núi Sam, hợp cho chuyến cuối tuần từ TP.HCM đi xe đêm
- 3 ngày 2 đêm: thêm rừng tràm Trà Sư và núi Cấm, độ dài cân bằng nhất
- 4 ngày 3 đêm: thêm Tri Tôn, Búng Bình Thiên hoặc một ngày thong thả không lịch
- 5 ngày trở lên: nối Châu Đốc với Hà Tiên hoặc Cần Thơ thành một vòng miền Tây
Nếu bạn đi mùa nước nổi, hãy để buổi sáng sớm cho Trà Sư và đừng dời sang buổi chiều. Mặt nước lúc sáng phẳng, chim về nhiều, nắng chưa gắt, và bạn tránh được cả cơn mưa chiều lẫn các đoàn khách trong ngày từ Cần Thơ lên.
Chốt lại cho từng kiểu khách
- Muốn cảnh đẹp nhất và chịu được mưa chiều: đi tháng 9 đến tháng 11
- Đi cùng người lớn tuổi hoặc có leo núi: đi tháng 12 đến tháng 3
- Đi để chụp ảnh Trà Sư: bắt buộc mùa nước, ngoài mùa cảnh khác hẳn
- Đi lễ Bà Chúa Xứ: chấp nhận đông, hoặc đi lệch hẳn mùa lễ và vẫn viếng bình thường
- Chỉ có hai ngày cuối tuần: đi xe đêm từ TP.HCM để không mất buổi sáng đầu tiên
