Kon Tum chỉ có hai mùa, và chúng khác nhau rõ đến mức chọn sai tháng là đổi hẳn chuyến đi. Bài này nói thẳng nên đi tháng nào, tránh tháng nào và bao nhiêu ngày là đủ.
Kon Tum — nay thuộc tỉnh Quảng Ngãi (Kon Tum cũ) — không có bốn mùa. Nó có hai, và hai mùa ấy khác nhau rõ đến mức chọn sai tháng là bạn đi một chuyến hoàn toàn khác so với chuyến trong đầu. Thêm một chuyện nữa ít người tính tới: trong cùng một tỉnh, thành phố Kon Tum và Măng Đen có thời tiết chênh nhau như hai nơi khác nhau.
Mùa khô, tháng 11 đến tháng 4: thời điểm dễ đi nhất
Đây là khoảng thời gian nên nhắm nếu bạn chỉ đi Kon Tum một lần. Trời trong, ít mưa, đường khô nên chạy xe máy thoải mái và các tuyến đi bộ vào thác, vào làng đều dễ. Nắng ở thành phố có thể gắt vào buổi trưa, nhưng chỉ cần lên cao vài chục cây số là mọi thứ dịu hẳn. Đây cũng là mùa các làng có nhiều lễ hội và bếp lửa, nên xác suất bạn gặp một bữa cơm làng thật cao hơn.
Tháng 11 và 12: dã quỳ và trời trong nhất
Nếu được chọn tự do, tôi chọn tháng 11. Dã quỳ nở vàng dọc các tuyến quốc lộ và đường vào rẫy, trời cao, nắng vàng mà không nóng, còn Măng Đen thì mát đến mức phải mặc thêm áo từ chiều. Đây là quãng đẹp nhất để chạy xe máy đường dài trong vùng. Nhược điểm duy nhất là cuối tuần Măng Đen đông khách nội địa hơn hẳn, nên phòng cần đặt sớm.
Tháng 1 đến tháng 3: mai anh đào Măng Đen và hoa cà phê
Đầu năm, Măng Đen có mai anh đào nở dọc vài tuyến đường trong thị trấn, thường rơi vào quãng tháng 1 đến tháng 2 tuỳ thời tiết từng năm — không có ngày cố định, nên đừng đặt vé quá sớm chỉ để chờ hoa. Sang tháng 3, các vườn cà phê vùng Đăk Hà bung hoa trắng và thơm nồng vào buổi sáng. Cuối tháng 3 sang tháng 4 thì nóng dần và khô, cảnh vật bắt đầu xác.
Mùa mưa, tháng 5 đến tháng 10: xanh nhưng khó chiều
Mưa Tây Nguyên hiếm khi kéo cả ngày; thường là một trận nặng hạt vào chiều rồi thôi. Vì thế mùa mưa vẫn đi được nếu bạn dồn việc quan trọng vào buổi sáng. Bù lại, rừng thông và các thác nước ở Măng Đen vào mùa này đẹp nhất trong năm, còn giá phòng thì mềm. Cái giá phải trả là đường đèo trơn, sương dày vào chiều muộn, và lịch trình phải sẵn sàng đổi.
Chênh lệch giữa thành phố và Măng Đen
- Thành phố Kon Tum nằm thấp, bên sông Đăk Bla, ban ngày nóng và khô kiểu Tây Nguyên điển hình
- Măng Đen cao hơn nhiều, quanh năm mát, đêm mùa khô có thể xuống mười mấy độ
- Trong cùng một ngày bạn có thể mặc áo cộc buổi trưa ở thành phố và cần áo khoác dày buổi tối ở Măng Đen
- Sương mù Măng Đen dày nhất vào sáng sớm và chiều muộn, ảnh chụp lúc này đẹp nhưng chạy xe thì phải chậm
Nên đi mấy ngày
- 2 ngày 1 đêm: chọn một vùng thôi — hoặc thành phố với nhà thờ gỗ, cầu Kon Klor, hoặc Măng Đen. Ép cả hai là hỏng cả hai
- 3 ngày 2 đêm: phương án cân bằng nhất, một đêm thành phố một đêm Măng Đen, đủ để không phải chạy đua
- 4–5 ngày: thêm được ngã ba Đông Dương vùng Ngọc Hồi, các làng ven sông và một buổi thong thả ở vườn cà phê Đăk Hà
- Ghép tuyến: Kon Tum rất dễ nối với Pleiku (chừng 50km) hoặc xuôi quốc lộ 24 về phía biển Quảng Ngãi
Nếu chuyến đi của bạn rơi vào mùa mưa, hãy đặt việc quan trọng nhất trong ngày vào buổi sáng và để buổi chiều cho những thứ có thể bỏ. Làm vậy thì mưa chiều chỉ là chuyện phụ chứ không phá cả lịch trình.
Lưu ý theo mùa
- Đi mùa khô: mang kem chống nắng và kính, nắng cao nguyên gắt hơn cảm giác của bạn
- Đi mùa mưa: áo mưa bộ tốt hơn áo mưa cánh dơi khi chạy xe máy đường đèo
- Bất kể mùa nào cũng mang một áo khoác ấm nếu có ngủ đêm ở Măng Đen
- Dịp lễ dài và cuối tuần cuối năm là lúc Măng Đen kín phòng nhanh nhất, đặt trước ít nhất vài tuần
- Hoa dã quỳ và mai anh đào lệch vài tuần theo từng năm, nên hỏi người địa phương trước khi chốt ngày
